Skip to main content

Journalistiek en inkomstenbelasting

Je inkomsten als journalist kunnen divers zijn:
  • honoraria 
  • royalties 
  • vergoedingen voor lezingen en optredens 
  • lesgeven 
  • redactiewerk 
  • columns 
  • beleidsadvisering voor bedrijven en overheden 
  • conferentiebegeleiding et cetera 
  • public relations 
Alle vergoedingen uit journalistiek zijn belast voor de inkomstenbelasting. Echter de noemer waaronder die inkomsten belast zijn kan verschillen, en dat kan gevolgen hebben voor de feitelijke hoogte van je belastingdruk.

Fiscale status 

Die noemer wordt bepaalt door je fiscale status. Die kan zijn: 

  • zelfstandig ondernemer 
  • genieter van resultaat uit werkzaamheden 
  • werknemer 

Ondernemerschap

Voor het ondernemerschap moet je voldoen aan criteria die in het artikel Zelfstandig ondernemerschap uitgebreid worden behandeld. 

Kortweg zijn die criteria: méér dan één opdrachtgever, zelf risico lopen voor kosten, investeringen en opbrengsten, werken met eigen bedrijfsmiddelen, en uitzicht op winst. 

Het gevolg van deze fiscale status is dat je op de inkomsten je ondernemingskosten in mindering mag brengen bij het berekenen van je inkomen. Bovendien kun je aanspraak maken op de bijzondere aftrekposten voor ondernemers. De belangrijkste daarvan zijn zelfstandigenaftrek, startersaftrek, investeringsaftrek, winstvrijstelling en de aftrek voor de fiscale oudedagsreserve. 

Wanneer je de fiscale status hebt van zelfstandig ondernemer en je wilt de zelfstandigenaftrek en andere faciliteiten genieten, dan zul je de in je praktijk bestede uren moeten verantwoorden. Je zult aannemelijk moeten maken dat je minimaal 1.225 uren hebt besteed. 

Resultaat uit werkzaamheden 

Een aanduiding voor inkomsten die eerder incidenteel dan structureel zijn. Deze status wordt vaak gebruikt door journalisten voor wie de opbrengst uit zelfstandige activiteiten eerder een bijverdienste is dan een hoofdzaak. 

Het gevolg van deze status is dat je op de inkomsten je ondernemingskosten in mindering mag brengen bij het berekenen van je inkomen. Net als de ondernemer. Maar in tegenstelling tot de ondernemer kun je geen aanspraak maken op de zelfstandigenaftrek, startersaftrek, investeringsaftrek en de aftrek voor de fiscale oudedagsreserve. 

Dat hoeft niet nadelig te zijn. Als je toch niet in aanmerking kunt komen voor de ondernemersaftrek, bij voorbeeld omdat je niet aan het urencriterium kunt voldoen kan het wel eens handiger zijn om de status van resultaatgenieter te hebben. Je jaarrekening kan daardoor goedkoper zijn of misschien kun je die zelf wel maken. 

De journalist als werknemer 

Vrij veel journalistiek wordt in loondienst uitgeoefend. Het kenmerk van een loondienstverband is de gezagsverhouding tussen werkgever en werknemer. 

Het fiscale gevolg van de status als werknemer is dat je op je inkomsten geen kosten in mindering mag brengen bij het berekenen van je inkomen. En net als de resultaatgenieter kun je geen aanspraak maken op de zelfstandigenaftrek, startersaftrek, winstvrijstelling en de aftrek voor de fiscale oudedagsreserve. 

Het komt echter ook voor dat een zelfstandige journalist in de positie komt dat hij of zij werkzaamheden gaat verrichten met een grote inhoudelijke en organisatorische vrijheid, en die toch als werk in loondienst moeten worden beschouwd. Met name bij uitgevers van tijdschriften en bij omroeporganisaties doet zich dit voor. Maar ook wanneer je als zelfstandig journalist gaat lesgeven kom je in die positie. 

Dat heeft vaak een bijzondere reden. In zo'n geval is vaak de opdrachtgever benauwd dat deze door de uitvoeringsinstellingen voor de sociale zekerheid wordt beschouwd als werkgever omdat bij voorbeeld de werkzaamheden tijdelijk zo omvangrijk zijn dat de journalist financieel afhankelijk van deze opdrachtgever wordt beschouwd. Dat zijn situaties die vaak kunnen worden vermeden door middel van een verklaring arbeidsrelatie. Maar toch kan het voorkomen dat journalist en opdrachtgever gezamenlijk besluiten de werkzaamheden toch maar te ‘verlonen' om problemen te voorkomen. 

Dat kan weer andere fiscale problemen oproepen.

Immers, wanneer je werknemer bent kan dat de ondernemersaftrek in gevaar brengen omdat je mogelijk niet meer kunt voldoen aan het urencriterium waaraan je moet voldoen. De uren in loondienst zijn geen uren die beschikbaar zijn voor zelfstandig werken. Stel dat je in enig jaar 1.800 uren hebt besteed aan je werkzaamheden, en daarvan is 800 uur in loondienst uitgevoerd. Dan zijn er maar 1.000 uren besteed in de onderneming, en de ondernemersaftrek gaat aan je voorbij. 

Althans in beginsel. Onder bepaalde en heel strenge voorwaarden kun je mogelijk toch wel in aanmerking komen voor die fiscale voordelen.